Ons verhaal: achtergrond

Schiermonnikoog kent één van de mooiste en meest afwisselende natuurgebieden van Nederland. Het eiland is niet voor niks in 1989 uitgeroepen tot Nationaal Park. En uiteraard is Schiermonnikoog als Waddeneiland onderdeel van het Waddengebied als Unesco Werelderfgoed. De zuivelboeren van Schiermonnikoog hebben hun bedrijven in de Banckspolder, te midden van al die prachtige natuur die beschermd moet worden.

In 2016 heeft het Louis Bolk Instituut een haalbaarheidsstudie uitgevoerd naar een mogelijke vermindering van de stikstofdruk op de omringende natuur rondom de boeren bedrijven, met voldoende economisch perspectief en veerkracht voor de landbouw op het eiland. Een biodiverse bedrijfsvoering en ontwikkeling naar kringlooplandbouw bleek het advies.

Als stip op de horizon hebben de zuivelboeren samen met de verschillende partners binnen dit project een streefbeeld opgesteld. Het landschap van de biodiverse Banckspolder gaat aantrekkelijk ingericht worden, met onder andere een gezonde bodem, strokenteelt en kruidenrijk grasland. Een paradijs voor weidevogels en mensen!

Het plan voor het nieuwe boeren op Schiermonnikoog is gebaseerd op drie pijlers:

1. Een biodivers eiland

Het verminderen van het aantal koeien, vermindert de stikstofuitstoot op Schiermonnikoog. Dit zal zorgen voor minder eenzijdige natuur en juist biodiverse landschappen creëren. De zuivelboeren werken binnen dit biodiversiteitsproject nauw samen met Vereniging Natuurmonumenten. Samen zorgen zij voor een betere balans tussen boeren en natuur, in zowel de polders als de omliggende natuurgebieden. Hierdoor kunnen ook de toekomstige generaties boeren én natuurliefhebbers van al het moois op Schiermonnikoog genieten.

2. Kaas Van Schier

Om met minder koeien tóch boer te kunnen blijven, zullen de zuivelboeren meer waarde uit hun melk moeten halen. Zo is het idee ontstaan om zelf kaas te gaan maken en verkopen. Van Schier was geboren!

Op dit moment wordt de kaas nog aan de ‘vaste wal’ gemaakt, uiteraard wel van de melk van onze eilander koeien. Op de korte termijn hopen de boeren een eigen zuivelhoeve op Schiermonnikoog te openen, bestaande uit een beleefboerderij en kaasmakerij. Een groot deel van de kazen – of misschien zelfs alle kaas en andere zuivelproducten – zullen dan op Schiermonnikoog zelf gemaakt én gerijpt worden.

3. Reststromen

Om het biodiverse verhaal compleet te maken, willen de zuivelboeren zorgdragen voor de reststromen. De vraag hierbij is hoe de organische reststromen van Natuurmonumenten, de gemeente en de boeren zelf ter plaatse verwerkt en op het grasland in de polder hergebruikt kunnen worden. Dit vergroot de bodemkwaliteit en de biodiversiteit, gaat de verdroging van het land tegen en vermindert tegelijkertijd de afvoer van reststromen. Een perfect voorbeeld van kringlooplandbouw.

Samenwerking

Het biodiversiteitsproject op Schiermonnikoog kent een unieke samenwerking, door overheden en partners met liefde voor het eiland en de natuur. De zuivelboeren hebben zich voor dit project verenigd in de Zuivelcoöperatie Schiermonnikoog en worden binnen dit project bijgestaan door onder andere de volgende partners:

• Louis Bolk Instituut
• Ministerie van LNV
• Provincie Fryslân
• Gemeente Schiermonnikoog
• Rabobank
• Vereniging Natuurmonumenten
• FrieslandCampina
• D&U Advies
• Wing